(a) 지금은 사인과 코사인의 인수가 x x x 가 아니라 2 x 2x 2 x 라는 점은 중요하지 않다. 이것도 사인과 코사인의 곱의 거듭제곱을 적분하는 문제이다. 코사인의 지수가 홀수이므로 u = sin ( 2 x ) u=\sin (2x) u = sin ( 2 x ) , d u = 2 cos ( 2 x ) d x \mathrm{d}u=2\cos(2 x)\,\mathrm{d}x d u = 2 cos ( 2 x ) d x 로 치환한다.
∫ 0 π 4 sin 2 ( 2 x ) cos 3 ( 2 x ) d x = ∫ 0 π 4 sin 2 ( 2 x ) [ 1 − sin 2 ( 2 x ) ] cos ( 2 x ) d x = 1 2 ∫ 0 1 u 2 [ 1 − u 2 ] d u = 1 2 ∫ 0 1 ( u 2 − u 4 ) d u = 1 2 [ 1 3 u 3 − 1 5 u 5 ] 0 1 = 1 15 \begin{aligned}
\int_0^{\pi\over 4}\sin^2(2x)\cos^3(2x)\ \mathrm{d}x
&=\int_0^{\pi\over 4} \sin^2(2x)\big[1-\sin^2(2x)\big]\cos(2 x)\ \mathrm{d}x
=\frac{1}{2}\int_0^1 u^2\big[1-u^2\big]\ \mathrm{d}u\\
&=\frac{1}{2}\int_0^1\big(u^2-u^4\big)\ \mathrm{d}u
=\frac{1}{2}{\Big[\frac{1}{3}u^3-\frac{1}{5}u^5\Big]}_0^1
=\frac{1}{15}
\end{aligned} ∫ 0 4 π sin 2 ( 2 x ) cos 3 ( 2 x ) d x = ∫ 0 4 π sin 2 ( 2 x ) [ 1 − sin 2 ( 2 x ) ] cos ( 2 x ) d x = 2 1 ∫ 0 1 u 2 [ 1 − u 2 ] d u = 2 1 ∫ 0 1 ( u 2 − u 4 ) d u = 2 1 [ 3 1 u 3 − 5 1 u 5 ] 0 1 = 15 1
(b)
x = 3 tan t x=3\tan t x = 3 tan t , d x = 3 sec 2 t d t \mathrm{d}x=3\sec^2t\,\mathrm{d}t d x = 3 sec 2 t d t 로 치환하고 삼각함수 항등식 9 + 9 tan 2 t = 9 sec 2 t 9+9\tan^2 t = 9\sec^2 t 9 + 9 tan 2 t = 9 sec 2 t 를 이용한다.
∫ ( 9 + x 2 ) − 3 2 d x = ∫ ( 9 + 9 tan 2 t ) − 3 2 3 sec 2 t d t = ∫ ( 3 sec t ) − 3 3 sec 2 t d t = 1 9 ∫ cos t d t = 1 9 sin t + C = 1 9 x x 2 + 9 + C \begin{aligned}
\int\big(9+x^2\big)^{-{3\over 2}}\ \mathrm{d}x
&=\int\big(9+9\tan^2t\big)^{-{3\over 2}}\ 3\sec^2t\,\mathrm{d}t
=\int\big(3\sec t\big)^{-3}\ 3\sec^2t\,\mathrm{d}t \\
&=\frac{1}{9}\int\cos t\ \mathrm{d}t
=\frac{1}{9}\sin t+C
=\frac{1}{9}\frac{x}{\sqrt{x^2+9}}+C
\end{aligned} ∫ ( 9 + x 2 ) − 2 3 d x = ∫ ( 9 + 9 tan 2 t ) − 2 3 3 sec 2 t d t = ∫ ( 3 sec t ) − 3 3 sec 2 t d t = 9 1 ∫ cos t d t = 9 1 sin t + C = 9 1 x 2 + 9 x + C
마지막 단계에서 x x x 로 되돌릴 때에는 tan t = x 3 \tan t =\frac{x}{3} tan t = 3 x 가 되도록 만든 아래의 삼각형을 이용했다.
(c)
뚜렷한 치환이 보이지 않는 유리함수이므로 부분분수로 분해한다.
1 ( x − 1 ) ( x 2 + 1 ) = a x − 1 + b x + c x 2 + 1 = a ( x 2 + 1 ) + ( b x + c ) ( x − 1 ) ( x − 1 ) ( x 2 + 1 ) 처음의 분모를 양변에 곱한다. 1 = a ( x 2 + 1 ) + ( b x + c ) ( x − 1 ) ( ∗ ) \begin{aligned}
\frac{1}{(x-1)(x^2+1)}
&=\frac{a}{x-1}+\frac{bx+c}{x^2+1}
=\frac{a(x^2+1)+(bx+c)(x-1)}{(x-1)(x^2+1)}
\\ \text{처음의 분모를 양변에 곱한다.} \\
1&=a(x^2+1)+(bx+c)(x-1)\tag{$*$}
\end{aligned} ( x − 1 ) ( x 2 + 1 ) 1 처음의 분모를 양변에 곱한다 . 1 = x − 1 a + x 2 + 1 b x + c = ( x − 1 ) ( x 2 + 1 ) a ( x 2 + 1 ) + ( b x + c ) ( x − 1 ) = a ( x 2 + 1 ) + ( b x + c ) ( x − 1 ) ( ∗ )
x = 1 x=1 x = 1 을 대입하면 2 a = 1 2a=1 2 a = 1 , 즉 a = 1 2 a=\tfrac{1}{2} a = 2 1 이다. ( ∗ ) (*) ( ∗ ) 에 a = 1 2 a=\tfrac{1}{2} a = 2 1 을 대입하면
1 2 ( x 2 + 1 ) + ( b x + c ) ( x − 1 ) = 1 ⟺ ( b x + c ) ( x − 1 ) = 1 2 ( 1 − x 2 ) = − 1 2 ( x − 1 ) ( x + 1 ) ⟺ ( b x + c ) = − 1 2 ( x + 1 ) ⟺ b = c = − 1 2 \begin{aligned}
&\frac{1}{2}(x^2+1)+(bx+c)(x-1)=1\\
\iff\qquad& (bx+c)(x-1)=\frac{1}{2}(1-x^2)=-\frac{1}{2}(x-1)(x+1)\\
\iff\qquad& (bx+c)=-\frac{1}{2}(x+1)\\
\iff\qquad& b=c=-\frac{1}{2}\\
\end{aligned} ⟺ ⟺ ⟺ 2 1 ( x 2 + 1 ) + ( b x + c ) ( x − 1 ) = 1 ( b x + c ) ( x − 1 ) = 2 1 ( 1 − x 2 ) = − 2 1 ( x − 1 ) ( x + 1 ) ( b x + c ) = − 2 1 ( x + 1 ) b = c = − 2 1
따라서
∫ d x ( x − 1 ) ( x 2 + 1 ) = ∫ [ 1 / 2 x − 1 − 1 2 ( x + 1 ) x 2 + 1 ] d x 두 번째 항의 부정적분을 구하기 위해 이를 두 개의 적분으로 나눈다. 하나는 치환 u = x 2 + 1 로 계산할 수 있고, 다른 하나는 아크탄젠트의 도함수와 같은 꼴이다. = ∫ ( 1 / 2 x − 1 − x / 2 x 2 + 1 − 1 / 2 x 2 + 1 ) d x = ∫ ( 1 / 2 x − 1 − 1 4 ⋅ 2 x x 2 + 1 − 1 / 2 x 2 + 1 ) d x = 1 2 log ∣ x − 1 ∣ − 1 4 log ( x 2 + 1 ) − 1 2 arctan x + C \begin{aligned}
\int\frac{\mathrm{d}x}{(x-1)(x^2+1)}
&=\int\Big[\frac{1/2}{x-1}-\frac{\frac{1}{2}(x+1)}{x^2+1}\Big]\,\mathrm{d}x
\\ \text{두 번째 항의 부정적분을 구하기 위해 이를 두 개의 적분으로 나눈다. 하나는 치환 $u=x^2+1$ 로 계산할 수 있고, 다른 하나는 아크탄젠트의 도함수와 같은 꼴이다.} \\
&=\int\Big(\frac{1/2}{x-1}-\frac{x/2}{x^2+1}
-\frac{1/2}{x^2+1}\Big)\,\mathrm{d}x\\
&=\int\Big(\frac{1/2}{x-1}-\frac{1}{4}\cdot\frac{2x}{x^2+1}
-\frac{1/2}{x^2+1}\Big)\,\mathrm{d}x\\
&=\frac{1}{2}\log|x-1|-\frac{1}{4}\log(x^2+1)-\frac{1}{2}\arctan x+C
\end{aligned} ∫ ( x − 1 ) ( x 2 + 1 ) d x 두 번째 항의 부정적분을 구하기 위해 이를 두 개의 적분으로 나눈다 . 하나는 치환 u = x 2 + 1 로 계산할 수 있고 , 다른 하나는 아크탄젠트의 도함수와 같은 꼴이다 . = ∫ [ x − 1 1/2 − x 2 + 1 2 1 ( x + 1 ) ] d x = ∫ ( x − 1 1/2 − x 2 + 1 x /2 − x 2 + 1 1/2 ) d x = ∫ ( x − 1 1/2 − 4 1 ⋅ x 2 + 1 2 x − x 2 + 1 1/2 ) d x = 2 1 log ∣ x − 1∣ − 4 1 log ( x 2 + 1 ) − 2 1 arctan x + C
(d)
아크탄젠트의 도함수는 알고 있고, 이것은 x x x 의 부정적분과 곱해지면 깔끔하게 적분된다. 따라서 u = arctan x u=\arctan x u = arctan x , d v = x d x \mathrm{d}v=x\,\mathrm{d}x d v = x d x 로 놓고 부분적분을 하면 d u = 1 1 + x 2 d x \mathrm{d}u=\frac{1}{1+x^2}\mathrm{d}x d u = 1 + x 2 1 d x , v = 1 2 x 2 v=\frac{1}{2} x^2 v = 2 1 x 2 이다. 그러면
∫ x arctan x d x = 1 2 x 2 arctan x − 1 2 ∫ x 2 1 + x 2 d x = 1 2 x 2 arctan x − 1 2 ∫ 1 + x 2 − 1 1 + x 2 d x = 1 2 x 2 arctan x − 1 2 ∫ ( 1 − 1 1 + x 2 ) d x = 1 2 [ x 2 arctan x − x + arctan x ] + C \begin{aligned}
\int x\arctan x\,\mathrm{d}x&= \frac{1}{2} x^2\arctan x
-\frac{1}{2}\int \frac{x^2}{1+x^2}\,\mathrm{d}x \\
&= \frac{1}{2} x^2\arctan x-\frac{1}{2}\int \frac{1+x^2-1}{1+x^2}\,\mathrm{d}x\\
&= \frac{1}{2} x^2\arctan x-\frac{1}{2}\int \left(1-\frac{1}{1+x^2}\right)\,\mathrm{d}x\\
&=\frac{1}{2}\big[ x^2\arctan x -x +\arctan x\big]+C
\end{aligned} ∫ x arctan x d x = 2 1 x 2 arctan x − 2 1 ∫ 1 + x 2 x 2 d x = 2 1 x 2 arctan x − 2 1 ∫ 1 + x 2 1 + x 2 − 1 d x = 2 1 x 2 arctan x − 2 1 ∫ ( 1 − 1 + x 2 1 ) d x = 2 1 [ x 2 arctan x − x + arctan x ] + C